JEDNA SZKOŁA - WIELE MOŻLIWOŚCI ::PRAWO - PRZYJAŹŃ - TOLERANCJA::100 LAT ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ

Aktualności

10 stycznia 2019 09:21 | Aktualności

Jasełka

Od wieków już trwa w polskich domach, we wsiach i miasteczkach zwyczaj radosnego kolędowania i wystawiania misteriów bożonarodzeniowych znanych jako jasełka. Pozwalają nam lepiej zrozumieć przyjście Jezusa na świat. Pokazują, że jest to nie tylko wydarzenie historyczne, ale też współczesne. Bóg rodzi się dzisiaj pośród nas, w drugim człowieku, w naszym sercu. To misterium dotyka każdego osobiście.

Pierwsze jasełka urządził św. Franciszek z Asyżu w 1223 r. w Greccio we Włoszech. Podczas pasterki w skalnej grocie zorganizował misterium narodzenia. Zakonnik zatroszczył się o prawdziwy żłóbek, żywe zwierzęta, siano i figurkę dzieciątka Jezus. Wtedy też odśpiewano pierwsze bożonarodzeniowe pieśni - dzisiejsze kolędy. Jasełka św. Franciszka zaczęły być naśladowane w innych krajach Europy.

W Polsce pierwszy raz zorganizowano je na dworze św. Kingi, żony Bolesława Wstydliwego, pod koniec XIII wieku. Tradycja polska nakazuje, aby okres przedstawiania jasełek rozpoczynał się z drugim dniem Świąt Bożego Narodzenia, na św. Szczepana. Rozkwit tej tradycji następuje w XVII i XVIII wieku.

         Szczególne uwarunkowania historyczne Polski, dramatyzm naszych dziejów, przyczyniły się do przedstawiania w jasełkach postaci ważnych dla odzyskania niepodległości narodowej. Do tego dochodzili zwykli pasterze i pasterki w strojach ludowych, dla podkreślenia więzi narodowej. Tradycja jasełkowa budowała międzysąsiedzką wieź i cementowała lokalne środowisko. Był to także sposób na przetrwanie języka ojczystego. Przez całe lata jasełka miały wydźwięk niepodległościowonarodowy i byty wyrazem sprzeciwu wobec zaborców czy nieprzyjaznych układów politycznych.

W XX wieku trafiły do teatrów. Pierwszy zaczął je wystawiać wielki polski inscenizator - Leon Schiller, który nieustannie szperał w literaturze staropolskiej, w utworach scenicznych wieku XVIII i XIX, wreszcie w zbiorach pieśni religijnych, kantyczkach i kolędach.

Wątek Bożego Narodzenia okazał się teatralnie najtrwalszy w naszej kulturze artystycznej. Misteria bożonarodzeniowe przetrwały w Polsce nawet w latach stalinizmu, mimo wyraźnego zakazu ich wystawiania.

Ponowny rozkwit jasełkowej tradycji nastąpił po roku 1980, gdy powiało solidarnościową nadzieją na zmiany. Do spektakli wprowadzono poezje naszych narodowych poetów: Norwida, Herberta, Karola Wojtyły. Zawsze, czy to smutek, czy też wielka radość i nadzieja znajdowały swe odbicie w jasełkowych przedstawieniach.

Przeczytano: 307 razy. Wydrukuj|Do góry

Zdjęcia: